Dzieje Rzeczniowa

W czasach pierwszych Piastów teren obecnej gminy Rzeczniów leżał w dzielnicy sandomierskiej w kasztelani radomskiej. Kasztelani, mianowani przez księcia, odpowiedzialni byli za administrację, sądownictwo i wojskowość.
W czasach rozbicia dzielnicowego po 1138 roku dzielnica sandomierska często stawała się terenem walk domowych. W 1241 roku miary nieszczęścia dopełnił najazd tatarski, powodując ogromne zniszczenia. Na początku XIV wieku dzielnica sandomierska stała się częścią zjednoczonego Królestwa Polskiego.
W czasach ostatnich Piastów, w początkach XIV wieku, wprowadzono w Polsce duże zmiany w administracji i sądownictwie.. W dawnych kasztelaniach utworzono sądy ziemskie i w związku z tym podzielono kraj na okręgi sądowe – powiaty. Powstał też urząd starosty, który zarządzał dobrami królewskimi i sprawował sądownictwo kryminalne. Urząd starosty obejmował od jednego do kilku powiatów. Gmina Rzeczniów znalazła się w powiecie radomskim, starosta również urzędował w Radomiu.
Rozwojowi tych ziem położył kres potop szwedzki z lat 1655-57. Przez teren gminy maszerowały, siejąc spustoszenie, wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie. Liczba ludności znacznie się zmniejszyła. W wieku XVII nie powstawały nowe osady.


W 1795 roku upadła I Rzeczpospolita. Powiat radomski, w tym i Rzeczniów znalazł się w obrębie Galicji Zachodniej, w zaborze austriackim.
W 1809 roku, po kolejnej wojnie napoleońskiej teren ten wszedł w skład niedawno utworzonego (1807) Księstwa Warszawskiego. Przypominamy, że Księstwo Warszawskie powstało w wyniku zwycięskich wojen napoleońskich a upadło w wyniku klęsk z lat 1812-14.
Wzorem Francji Księstwo Warszawskie podzielone było na departamenty i powiaty.
Teren obecnej gminy wszedł w skład nowo utworzonego powiatu soleckiego w departamencie radomskim.
Kongres Wiedeński z 1815 roku postanowił o utworzeniu Królestwa Polskiego pod berłem cara. Rosjanie wprowadzili własne porządki administracyjne. Departamenty zostały zlikwidowane, w ich miejscu powstały województwa. Utrzymano za to podział na powiaty. Powstały województwa: sandomierskie z siedzibą w Radomiu i krakowskie z siedzibą w Miechowie a potem w Kielcach.


Późniejsza gmina Rzeczniów znalazła się w powiecie soleckim w województwie sandomierskim. Siedzibą władz wojewódzkich był Radom. Rosjanie wprowadzili pośredni szczebel administracji skupiający powiaty, były to obwody. Powiat - solecki i opatowski znalazły się w obwodzie opatowskim. Z czasem obwody zamieniono na powiaty a powiaty na okręgi. Rzeczniów znalazł się w powiecie opatowskim.
Rosja próbowała upodobnić administrację Polski do swojego państwa. Miała temu służyć zamiana województw na gubernie, przeprowadzona w 1837 roku. W 1845 roku zmniejszono liczbę guberni, utworzono jedną dużą gubernię radomską. Teren gminy nie zmienił położenia i należał nadal do guberni radomskiej w powiecie opatowskim.
Rok 1864 przyniósł ogromne zmiany na polskiej wsi. Na mocy ukazu carskiego dokonano uwłaszczenia chłopów. Dotychczasowe duże folwarki zostały w znacznej części rozparcelowane pomiędzy użytkujących je chłopów. Jednak znaczna część folwarków pozostała w rękach szlachty.


W 1867 roku Rosja wprowadziła kolejną, już ostatnią reformę administracyjną. Wraz z nią utworzono gminy będące samorządami wiejskimi. Większość terenów obecnej gminy znalazła się w nowo powstałej gminie Rzeczniów, w powiecie iłżeckim.
Gminę tworzyły zarówno grunty włościańskie (chłopskie) jak i dworskie (folwarki).
W 1914 roku wybuchła I wojna światowa. Przez wiele miesięcy trwały zmagania wojenne między Rosją a Austro-Węgrami. Rosjanie w 1915 roku zostali wyparci z tych terenów. Powiat iłżecki wszedł w skład okupacyjnego generał-gubernatorstwa austriackiego z siedzibą w Lublinie. Kraj podzielono na okręgi na czele z komisarzami.
W listopadzie 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. Utrzymano podział na gminy i powiaty. Zamiast guberni utworzono województwa. Powiat iłżecki wszedł w skład województwa kieleckiego. Granice powiatów i gmin nie zmieniły się.